På norsk Nordmenn på ferie i utlandet ser ofte korleis bedrifter reklamerer med at dei kan få bruke sitt eige språk, men på ferie i sitt eige heimland, kan dei stadig oftare oppleve at dei må nytte engelsk for å få handle eller ta inn på eit hotellrom. Illustrasjonsfoto.
            (Foto: NTB Scanpix)

På norsk Nordmenn på ferie i utlandet ser ofte korleis bedrifter reklamerer med at dei kan få bruke sitt eige språk, men på ferie i sitt eige heimland, kan dei stadig oftare oppleve at dei må nytte engelsk for å få handle eller ta inn på eit hotellrom. Illustrasjonsfoto.Foto: NTB Scanpix

Kronikk om framandspråk i Norge

«På tur i mitt næraste utland»

Aud Farstad.
            (Foto: Privat)

Aud Farstad.Foto: Privat

Eg er glad i Noreg. Eg trur på ingen måte at nordmenn er betre eller verre enn andre folk i verda, men eg kjenner meg knytt til landet med tusen usynlege band.

Eg likar å reise i landet mitt. Når eg vitjar den vesle plassen Kjelvik i Sørfold kommune så blir eg imponert og audmjuk over den suverene kompetansen i bruk av natur og ressursar som forfedrane våre har hatt.

Det er òg ei glede å kjøpe lokal geitost og drikke ein kaffikopp i den nye butikken og kaféen på Lofoten gardsysteri.

Dessutan elskar eg språket mitt. Det munnlege og det skriftlege. Det er umogeleg å skildre rasjonelt den intense kjærleiken eg har til språket.

På ein måte er det kjærleikssorg eg kjenner når eg oftare og oftare ikkje kan snakke norsk i mitt eige land. På svært mange hotell og spisestadar, campingplassar og butikkar landet over må ein snakke engelsk for å bli forstått. Eg har møtt det i Oslo og i Ålesund, på Senja, i Kabelvåg og i Hjørundfjorden – overalt der eg har reist i Noreg dei siste åra har eg møtt folk som ikkje snakkar norsk.

Det er ikkje snakk om utlendingar som snakkar med aksent, men utlendingar som ikkje forstår norsk i det heile og som – ofte – rett og slett ventar at du slår over til engelsk.

Her finner du alt meningsstoffet på smp.no!

Eg undrar meg over at vi finn oss i det. I kva for anna land ville innbyggarane ha funne seg i å måtte snakke eit framandspråk for å gjere seg forstått i sitt eige land? Kva om franskmenn måtte slå over i engelsk for å få eit måltid? Eller engelskmenn måtte snakke russisk? Eller tyskarane italiensk? Det er utenkjeleg.

Kva for husmannsmentalitet er det i det norske folk som gjer at vi finn oss i noko slikt?

Nokre blir til og med flaue om dei ikkje snakkar godt nok engelsk for å kunne tinge seg ein rett på ein restaurant.

I sitt eige land. Har vi mista all form for stoltheit?

Farstad om ny fylkesmann: «Nok ein Fremskrittspartimann. Nok ein mann»

Tidlegare i år var eg i ein offentleg diskusjon om nynorsk. Det er ikkje ende på kor mykje drit ein får pøst ut over seg om ein kjempar for sitt eige språk som har lange, solide røter og er bygd på dialektane i landet. Men engelsk derimot er ikkje tema ein gong.

Men det er òg andre problem med alle dei mellombels tilsette utlendingane. Ein kan undre seg kva for informasjon gjestane på hotella får om Noreg når det berre er innleigd utanlandsk arbeidskraft på hotellet.

Eit anna moment er at mange hotell held til i område som strir med fråflytting og arbeidsløyse. Har eigarane – om dei no er nordmenn – gløymt at det er noko som heiter samfunnsansvar?

På mange overnattingsstader møter ein i tillegg utanlandske arbeidarar som bur på hotellet medan dei til dømes bygger skular i kommunar som strir med arbeidsløyse.

For meg er det eit tankekors at redselen for flyktningar er ei politisk kampsak medan styresmaktene samstundes slepp inn bakvegen alle slags til dels mafiainfiserte utleigebyrå som utkonkurrerer landets eigne arbeidstakarar.

Mot det siste kan ein bruke røysteretten. Eg for min del et eller overnattar eller handlar ikkje lenger ein stad der servitør eller resepsjonist eller ekspeditør ikkje forstår norsk. Det heiter forbrukarmakt.

Aud Farstad
Historikar

Har du noe på hjertet? Send innlegget ditt til debatt@smp.no.

Mer å lese på Sunnmørsposten:
 
Leses nå
 

Forsiden nå:

Alarmklokkene ringer for AaFK:

«Folkets lag» gir sine beste råd

11 råd mot AaFK-nedrykk

Mange kamper uten seier og nest sist på tabellen fire kamper før sesongslutt i Eliteserien. Vi spurte 11 tilfeldige personer på gata i Ålesund: Hva er ditt beste råd til AaFK for å unngå nedrykk?