Lesarinnlegg:

«Nynorskbrukarar og bokmålsbrukarar»

Språk: Dette med statsspråk er elles noko som den jamne innbyggar i kommunane ser lite til, skriv innleggsforfattaren.  Foto: Anne-Mari Tomasgard

Meninger

I det eine lesarinnlegget etter det andre i Sunnmørsposten kan vi lese at det er mange bokmålsbrukarar i noverande Ålesund kommune. Det er sikkert rett, men det trengst litt presisering.

Sjølv har eg arbeidt i over 30 år i norsk skuleverk og har brukt ein heil del bokmål. På ein ungdomsskule der eg var lærar og rektor i 8 år, hadde vi både nynorskklasser og bokmålsklasser. Det hende ofte at eg gjekk frå det eine klasserommet til det andre og skifte skriftspråk på vegen. Dette var ein del av arbeidet mitt, og det har aldri falle meg inn at nokon skulle gå rundt og synast synd på meg av den grunn.

Eg vil altså hevde at eg sjølv også kan bruke bokmål, men eg kallar meg nynorskbrukar fordi nynorsk er mitt første val når det gjeld skriftsspråk. Tilsvarande vil ein bokmålsbrukar ha bokmål som sitt første val av skriftspråk, men ho eller han kan gjerne bruke eitt eller fleire andre språk, viss situasjonen tilseier det.

Nye Ålesund årets nynorskkommune

Allereie før Nye Ålesund er blitt ein ny kommune får den utmerkinga «Årets nynorskkommune for 2019».




No er det nokon som synest at nokre tilsette i nye Ålesund kommune får det vondt fordi dei kanskje i nokre høve må bruke eit skriftspråk som dei ikkje bruker til vanleg. Norsk skule legg opp til at alle skal få god kjennskap til begge skriftspråka. Når då kanskje elevar får råd om at: «Nynorsk må du ikkje bruke tid på. Du får aldri bruk for det», så blir gjerne nokon sittande der ein dag og innser at dei kanskje har bruk for det likevel.

Ordførarkandidat Eva Vinje Aurdal og hennar fleirtalsgruppering har sagt at dei vil stå ved intensjonsavtalen for nye Ålesund kommune. Det er viktig med vedtak om at staten skal bruke nynorsk i skriv til kommunen. Det trengst for at byråkratar i departement og andre statlege kontor skal bli minte på at vi har to likeverdige og likestilte norske skriftspråk. Språket som staten bruker til kommunane, blir kanskje heitande statsspråk i den nye språklova, som kjem om ikkje så lenge. Dette med statsspråk er elles noko som den jamne innbyggar i kommunane ser lite til.

Leserinnlegg:

«Jeg er mot tvang av enhver art, herunder også bruken av nynorsk»

Tilsvar til kronikk vedrørende nynorsk i nye Ålesund kommune.


Innbyggarundersøkinga i Ålesund kommune i 2016 viser at intensjonsavtalen hadde brei støtte for det som gjeld språket. Spørsmål 10 av 16 i Ålesund var slik med svara skrivne inn i prosent. Her er eit sitat frå undersøkinga:

«Intensjonsavtalen seier at den nye kommunen skal ha nynorsk som målform, men at folk kan få svar på bokmål og at skulane skal halde fram med sitt hovudmål. Er du einig i dette?»

1. Ja 41

2. Nei, eg vil ha bokmål som målform 31

3. Nei, eg vil ha nøytral målform 23

4. Dette er ikkje viktig for meg 5

Det var ikkje noko Veit ikkje-alternativ.

Opinion gjennomførte undersøkinga og summerte opp med mellom anna følgjande:

«Signifikant fleire vil ha nynorsk enn bokmål». Når skilnaden er signifikant, må det bety at skilnaden er for stor til at alt kan skuldast vanlege feilkjelder ved slike undersøkingar.

Elles går det fram av resultatet at det er ein tendens til at det er dei over 60 år som ønskjer språknøytralitet.

Det eg reknar som symbolsaker i intensjonsavtalen, er kommunenamn, administrasjonsstad, kommunevåpen, ordførarkjede og ikkje minst språk. Ålesund by får no mykje av dette, og det er i grunnen berre språket som står att. Når resultatet av undersøkinga er så positivt for nynorsken, trur eg det kan kome av at mange såg dette alt i 2016 og ville ha nynorsk administrasjonsspråk for å dempe motsetningane mellom by og land, som lett viser seg også i denne samanhengen. Det kan rett og slett sjå ut for at ein del bokmålsbrukarar har støtta intensjonsavtalen, endå om dei til vanleg bruker bokmål.



Eva Vinje Aurdal om språkprisen:

– Ei påminning til dei som vil ha omkamp

– Det er deira eiga regjering som gir oss denne prisen og det er deira eiga regjering som nyleg har lagt fram forslag om ny språklov, er beskjeden frå Eva Vinje Aurdal til Høgre og Frp som vil ha omkamp om nye Ålesund som nynorskkommune.


Det er vanskeleg å forstå at det i dei fire nynorskkommunane som no går inn i storkommunen, skal vere eit ønske, for ikkje å seie eit krav, om å bli med i ein såkalla språknøytral kommune. Dei er alle så langt gode nynorskkommunar. Dag Olav Tennfjord stiller seg i brodden for å gå mot intensjonsavtalen når det gjeld språkstatus. Verst må dette vere for Haram som med departemental tvang vart slått saman med dei fire andre kommunane. Så vil altså ein del kommunepolitikarar i tillegg at nynorskkommunen skal bli språknøytral kommunedel i nye Ålesund. Dette vil i så fall mange i Haram også oppleve som tvang.

Ordførarkandidat Eva Vinje Aurdal og hennar gruppering står på trygg grunn når dei forsvarer intensjonsavtalen. Det er ikkje talet på bokmålsbrukarar i noverande Ålesund kommune som skal avgjere dette.


-------------------------------------------

Har du noe på hjertet? Send innlegget ditt til debatt@smp.no.


Her finner du alt meningsstoffet på smp.no!