Kommentar: «Ingen barn skal leve i frykt»

Eit foreldrepar frå Søre Sunnmøre vart nyleg dømt til fengsel i fleire månader for barnemishandling. Dommen er viktig fordi den slår klart fast at ingen barn skal utsettast for vald.

overgrep: To saker som handlar om mishandling av barn har prega avisa den siste veka. For 40 år sidan var det ingen som greip inn då Øvrelid-søskena vart utsette for overgrep. Saka som enda med dom denne veka, starta med ei bekymringsmelding frå barnehagen. Foto: Nils Harald Ånstad 

Kommentar

Det gjorde inntrykk å lese dommen frå tingretten, samtidig som eg gjekk gjennom historia til søskena Øvrelid som hadde blitt utsett for vald og overgrep i oppveksten. Openheit er avgjerande for å avdekke problem, og difor skal Øvrelid-søskena ha takk for at dei fortalde om det dei har opplevd.

Det er vanskeleg å forstå at nokon kan mishandle barn, og derfor ser dei fleste av oss ingenting. Men overgrep skjer også i dag, i dei beste nabolag.

Dommen som fall denne veka handla om tre unge brør frå Søre Sunnmøre som har levd i det som blir omtala som eit fryktregime. Sjølv om Øvrelid-søskena og dei tre unge brørne har opplevd vald frå foreldre, er det likevel svært stor skilnad på sakene, både når det gjeld graden av alvor, omfang og varigheit. Øvrelid-søskena opplevde at ingen greip inn. For 40 år sidan fanst det ikkje noko godt system for å følgje opp bekymringsmeldingar om vald i heimen, og dette var tema ingen snakka om.


Går truleg til rettsak mot kommunane Ulstein og Hareid, etter 40 år

– Det vondaste i dag, er at ingen greip inn

Det går rykte om kva Øvrelid-søskena som vaks opp i Ulstein og Hareid opplevde. Ingen kjenner den fulle historia. 40 år etter er søskena endeleg klare til å la samfunnet få vite.

I dag er både arbeidsmetodar og haldningar annleis, og godt er det. Saka som enda med dom denne veka, starta med ei bekymringsmelding frå ein barnehage. Personalet hadde lagt merke til at den vesle guten hadde blå merke på kroppen, og han fortalde om urovekkande hendingar. Foreldra avviste at han hadde blitt mishandla. Året etter kom det bekymringsmelding til barnevernet frå skulen, fordi guten var vanskeleg å ha med å gjere. Han fekk ein diagnose, og våren 2016 fekk foreldra tilbod om foreldrerettleiing. Dessverre så valde dei å ikkje gjennomføre opplegget. I retten vart det ført bevis for at mishandlinga i heimen har gått føre seg i over fem og eit halvt år.

Les Sunnmørspostens reportasje om vald mot barn her

Når eg les dommen, tenkjer eg på at historia kanskje kunne fått ei anna utvikling, dersom foreldra hadde takka ja til hjelp undervegs. Mange foreldre slit i ein hektisk kvardag, og barn med spesielle behov kan få det til å renne over. Det finst likevel aldri noko orsaking for å slå og sparke eit barn. Når mishandlinga skjer medan søsken ser på, blir skaden dobbelt så stor. Barn som veks opp med vald i heimen, får ikkje hjelp til å regulere sitt eige sinne. Dei kan bli oppfatta som ufordragelege, sjølv om dei gjer så godt dei kan. Mangel på tryggleik, kan sette varige spor i eit barnesinn. Foreldra til dei tre brørne fortalde i retten om ein krevjande kvardag, men retten fann det ikkje formildande at den eldste sonen hadde oppført seg vanskeleg. Det er ingenting som rettferdiggjer vald mot barn, og det er viktig at retten er så klar på dette punktet. Foreldre har ansvar for å be om hjelp, dersom dei ikkje klarer å takle barna sine. Det er aldri noko nederlag å be om hjelp, men å utsette barn for vald er eit ufatteleg nederlag. Derfor er det viktig at både barnehage, skule og gode naboar blir merksame på barn som slit, slik at både barn og foreldre kan få hjelp i tide.

Les meir om Øvrelid-saka her:


Øvrelid-saka:

– Uvanleg med så gamle erstatningssaker

Professor i erstatningsrett, Bjarte Askeland ved Universitet i Bergen, har med stor interesse lese historia til dei fem Øverlid-søskena.



– Veldig bra at historia til Øvrelid-søskena blir fortalt

Evelyn Røren, som er trussel- og valdskoordinator i Møre og Romsdal politidistrikt, er glad for at Øvrelid-søskena valde å fortelje historia si i avisa.





Saksøker Ulstein og Hareid

Øvrelid-søskena si sak kan vere forelda

Dei fem Øvrelid-søskena sine saker er forelda, har advokatane til Ulstein og Hareid skrive i tilsvar til Sunnmøre tingrett.