Kyststrategi: Ole Øvretveit er dagleg leiar i Initiativ Vest. 

Kronikk av Ole Øvretveit

«Ein seglas rundt dei store utfordringane»

Regjeringas kyststrategi vart lansert førre veke som del av eit trekløver  der også strategi for innlandet og for tettstader og mindre byar inngjekk. Noreg er ein havnasjon og kysten fortener ein strategi! Men, denne tar ikkje tak i dei store utfordringane.

Distriktsminister Linda Hofstad Helleland presenterte dette som eit løft for distrikta. Ein fundamental mangel i strategien er balansen mellom Oslo og resten av landet. Derfor blir satsingane på stads-uavhengig vidareutdanning og utvida lånetilskot til bustadbygging i kystbygder sandpåstrøing over den store utfordringa.

Tapar talent

Kysten, både by og land, tapar talent til Oslo. Maktbalansen mellom sentrum og periferi vert ikkje via plass. Strategien legg opp til å etablere eit havdialogforum, som eit reint innspelsorgan utan makt. Utflytting av statlege arbeidsplassar vert så vidt nemnt. Flyttinga av Eksportkreditt/GIEK internt i Oslo står som eit skrikande døme på ein tapt mogelegheit for regjeringa til å vise seg seriøse og handlekraftige i satsinga på kysten sjølv om organisasjonen sitt strategiråd vert lagt til Ålesund.

Flaskehalsar

Flaskehalsar i forvaltninga er eit stort problem for vekst, innovasjon og utvikling i den blå og ikkje minst blågrøne sektoren. Strategien legg opp til å jobbe med dette feltet, og peikar ulike døme på tiltak for å betre samhandling mellom sektorar og forvaltningsnivå og smidigare løysingar for meir effektiv forvaltning. Gode døme her er fleksible vidareutdanningar retta mot planlegging i kystkommunane; samarbeid på tvers av kommunegrenser om felles plankontor og ikkje minst, effektivisere planprosessar og betre samordning mot andre sektorlovar. Noreg har ei god havforvaltning som set berekraft i høgsetet.


Studie: Fritidsfiskarar kan få i seg for mykje kvikksølv

Fritidsfiskarar som et eigen fangst, og som i tillegg et mykje annan sjømat, kan risikere å få i seg for mykje kvikksølv, viser ein ny studie.


Misnøya aukar

Men, i omstillinga si tid der alt går stadig raskare aukar misnøya langs kysten med eit komplekst, tungrodd og tidskrevjande byråkrati. Regjeringa sitt svar på desse utfordringane er å gje større industriprosjekt som kan gje mange arbeidsplassar eit hurtigpass i forvaltninga. Det er eit paradoks at ei melding som legg stor vekt på lokal verdiskaping langs kysten, der ofte ei mindre eller mellomstor sjømat-bedrift spelar ei nøkkelrolle, berre vil gje prioritet til store prosjekt som naturleg nok krev store bedrifter. Det er nettopp dei mindre ofte familieeigde bedriftene som treng eit enklare og meir smidig system. Noreg og norsk havnæringsliv står seg på strenge standardar. Men, år med sakshandsaming der same søknad må innom fleire titals etatar underminerer utvikling, og i tur tillit til systemet. Dette gjeld for store så vel som mindre kystbedrifter.


Vil kjøpe mesteparten av Fjord1 for 450 millioner

Rederfamilien Sævik fra Herøy øker sin eierandel i fergeselskapet Fjord1, og vil nå kontrollere over 90 prosent av aksjene i selskapet.


Flytte makt og ressursar

Kyst-strategien består av nokre nye tiltak, ein del tankar om kva som kanskje kan vere lurt å satse på men mest av alt ei oppramsing av kva Solberg-regjeringa har gjort dei to siste periodane som kan kome kysten til gode. Regjeringa skal ha honnør for å sette havfeltet i samband med god samfunnsutvikling der felt som infrastruktur, breiband, utdanning, kompetanse, og helse, vert kopla saman. Men strategien hadde stått seg på å greie ut om korleis staten vil flytte makt og ressursar frå Oslo til sentra langs kysten. Stads-uavhengige statlege arbeidsplassar har blitt nemnt. Men, det bidreg lite til ei meir kystnær forvaltning og lite til å bygge sterke regionssentera som kan konkurrera med Oslo på attraktivitet. Havlandet Noreg treng å vidareutvikle og styrke sentra langs kysten som verkar i samspel med omlanda. Ein berekraftig havøkonomi bygger på tett og godt samspel mellom forvalting, forsking, utdanning og næring. Men først og fremst bygger den på dyktige folk som jobbar nær ressursane.

-------------------------------------------

Har du noko på hjartet? Send eit innlegget til meninger@smp.no.

Her finn du alt meiningsstoffet på smp.no!