NHO: Arbeidsløysa på det høgaste nivået sidan 30-talet

291.000 personar er no arbeidsledige i Noreg. Det utgjer 10,4 prosent av arbeidsstyrken og er dei høgste tala sidan 1930-talet, ifølgje NHO.
Innenriks

Den siste veka har 142.000 fleire registrerte seg som ledige, ein auke på 95 prosent, ifølgje tal frå Nav som vart lagt fram tysdag.

Tala er nesten ikkje til å fatte, meiner NHO-sjef Ole Erik Almlid.

– Eg blir oppriktig talt lei meg når eg ser desse tala. Dette er bekmørkt, seier han.

– Utan sidestykke

Tysdag 10. mars var 65.000 personar registrerte som heilt ledige, mot 291.000 i dag.

– Utviklinga på arbeidsmarknaden i Noreg dei siste to vekene er utan historisk sidestykke, seier arbeids- og velferdsdirektør Sigrun Vågeng.

Hovudårsaka er ein kraftig auke i talet på permisjonar som følgje av koronatiltaka regjeringa har innført.

Må tilbake til depresjonen

90 prosent av dei som har registrert seg som ledige den siste veka, har gitt opp at dei er permitterte.

Ifølgje Nav må vi tilbake til andre verdskrigen for å sjå liknande tal. Sjeføkonom Øystein Dørum i NHO meiner likevel vi må gå endå lenger tilbake i tid.

Medan arbeidsløysa var rundt 5 prosent under krigen, var ho på mellom 10 og 11 prosent på byrjinga av 1930-talet, sa han til NTB førre veke.

Fleire varslar oppseiingar

– Eit land som Noreg, kan ikkje leve med stor arbeidsløyse. Det er opplagt feil økonomisk, men også sosialt og moralsk, meiner Almlid.

NHO-sjefen strekar under at mange av dei som no er ledige, er permitterte og dermed skal tilbake i jobb etter kvart.

– Men vi sit òg på tal som viser at mange vurderer ytterlegare permisjonar, og oppseiingar og nedbemanningar. Det blir verre før det blir betre, seier han.

LO-leiar Hans-Christian Gabrielsen kallar situasjonen heilsvart.

– Eg har aldri sett liknande tilstandar i norsk arbeidsliv. Dette er svært alvorleg, seier Gabrielsen.

Han er svært bekymra.

– Desse tala stadfestar det vi høyrer frå våre tillitsvalde og medlemmer. Eg hadde aldri trudd at vi skulle oppleve noko så alvorleg, seier LO-leiaren.

– Det må gjerast meir

Både Gabrielsen og Almlid meiner at dette berre er starten.

Regjeringa må halde fram med å setje inn massive og målretta tiltak for å hjelpe norske arbeidstakarar og bedrifter, slår Gabrielsen fast.

Fredag legg regjeringa fram ytterlegare økonomiske tiltak.

– Men dette er akutt for mange. Det må gjerast meir no enn ein trudde for ei veke sidan, seier Almlid.

Ekstraordinær situasjon

Arbeids- og sosialminister Torbjørn Røe Isaksen (H) seier at det er ein heilt ekstraordinær situasjon på arbeidsmarknaden med ein kombinasjon av koronatiltak her heime, verdsomspennande tiltak mot pandemien og ein sterkt fallande oljepris.

– Regjeringa og eit samla politisk Noreg har komme med kraftfulle tiltak for både dei som blir permitterte og for norsk næringsliv. Regjeringa har varsla at det òg kjem fleire tiltak, seier han.

Han seier samtidig at regjeringa følgjer situasjonen nøye, og at alle skal vite at den sikkerheita i velferdssystema våre er til stades.

– Pengane kjem, men nokon av tiltaka vil ta tid. Nav jobbar no på høggir, dei får meir middel, tilset fleire folk og jobbar for å forenkle alt som kan forenklast akkurat no.

Flest ledige i Oslo

Alle fylke har hatt ein kraftig auke i talet på heilt ledige den siste veka.

Størst auke var det i Møre og Romsdal med 116 prosent. Minst var han i Vestland med 84 prosent.

Arbeidsløysa er høgast i Oslo, med 12,7 prosent av arbeidsstyrken, medan det er lågast arbeidsløyse i Nordland, der 8,6 prosent av arbeidsstyrken er ledige.

Størst auke blant menn

Talet på heilt ledige har den siste veka auka mest blant menn. 80.000 menn har vorte ledige den siste veka, mot 62.000 kvinner. Delen arbeidsledige er størst blant dei mellom 20 og 24 år, med 16,6 prosent.

Blant yrkesgrupper har auken i arbeidsløyse vore størst innan butikk- og salsarbeid. Arbeidsløysa innan denne yrkesgruppa svarer no til 19,4 prosent av arbeidsstyrken.



(©NPK)