Illustrasjon: Eg meiner at born ikkje tar skade av å lære om at det finst folk med anna legning eller med anna identitet enn «norma» sjølv når dei er unge, seier Cathrin del Rio Honningsvåg i denne kronikken.  Foto: Shutterstock

Kronikk

«Vil du la 6-åringen lære om legning og identitet?»

Tidligare i mars var det ei mediesak om at fleire foreldre på Godøy i Giske, ikkje ville la borna sine sjå skodespelet «Tobias og den dagen det smalt».

Stykket er ein del av den kulturelle skulesekken og handlar om Tobias som er fødd som jente, men som helst vil vere gut.

Eg har ingen born sjølv og ønsker ikkje med dette å kritisere foreldre og føresette. Ein vil jo berre det beste for borna sine og handlar deretter, men etter å ha lese om hendinga på Godøy har eg lyst å belyse ei anna side av saka som mange kanskje ikkje har særleg kjennskap til eller kunnskap om.


Modell, 19 år og gravid

Da lille Anna meldte sin ankomst i magen til Ingrid var hun klar. Selv om hun bare var 19 år. Men det er ikke bare datteren som har snudd livet til Ingrid på hodet.


Eg har ikkje sett skodespelet, men på generelt grunnlag så tykkjer eg det er flott at born og unge i dag får lære om det å vere annleis. Eg er overtydd om at det er slike tiltak vi treng for å bli eit meir inkluderande samfunn og at dess tidlegare ein lærer at alle er forskjellige og at mangfald er greitt, dess betre er det.

Derfor er det leit at fleire av foreldra valde å ikkje la borna sine sjå dette stykket. FAU-leiaren i Giske uttala at dei tykte at målgruppa var for ung, då den inkluderte 6-åringar. Det er forståeleg at ein kan tenke slik, derfor vil eg dele litt av mi historie. Eg håpar det kan bidra til at ein neste gong kanskje vel å la borna ta del i liknande tilbod, i staden for å «skjerme» dei.

Eg vaks opp i ei lita bygd på Stadlandet på 90-talet. Familien bestod av meg, søstera mi, mamma og pappa. Oppveksten min var trygg og god. Eg var sosial, hadde mange vener, var flink på skulen, spelte fotball på fritida og elles leika eg med dei andre borna i bygda.


Forbud mot homoterapi forsinket

Trine Skei Grande lovet et homoterapiforbud våren 2021. Men forbudet lar vente på seg. Det er mulig det ikke kommer før etter stortingsvalget neste høst.


Første gongen eg skjøna at eg likte jenter var eg 8 år. Eg gjekk i 3.-klasse på barneskulen og hadde nettopp oppdaga at eg var så forelska i ei av jentene at eg ikkje klara å prate med ho.

Eg vart heilt lamslått, ikkje berre av forelskinga, men også av at eg ikkje skjøna kva som føregjekk. Ikkje hadde eg høyrd om homofili og ikkje kjende eg nokon som likte nokon av same kjønn. Eg følte meg heilt åleine i verda om å ha det slik og våga ikkje fortelje om det.

Korleis skulle nokon andre forstå noko eg ikkje forstod sjølv? Saman med andre var eg framleis den same sjølvsikre sosiale blide jenta, men når eg var åleine følte eg meg så tynga av hemmelegheita at det var som eit altoppslukande mørke. Eg har ikkje tal på kor mange netter eg låg i senga utan å få sove medan tårene rant. Då låg eg vaken og venta på at alle andre i huset skulle sovne, før eg sneik meg ned for å få trøyst av hunden og tørka tårene mot pelsen hennar.

Med tida skjøna eg at det ikkje berre var eg som var slik, men homofili var framleis så skambelagt at eg ikkje hadde mot til å fortelje det til nokon. Eg var redd for at både vener og familie skulle tykkje at eg var ekkel og avvise meg på grunn av legninga mi. Frykta for å bli utstøytt av dei rundt meg og alle eg var glad i var ikkje til å halde ut.

Eg var helt utmatta av å prøve å halde maska for alle andre og samtidig skamme meg over meg sjølv. I ei periode på ungdomsskulen evna eg ikkje lenger å stå i mot den enorme påkjenninga eg opplevde og fasaden sprakk. Eg hadde ikkje lenger overskot til å vere glad.


Hver femte LHBT-ansatte i kirken har opplevd diskriminering

Flertallet av ansatte i Den norske kirke er positive til likekjønnet samliv, men mange LHBT-ansatte har opplevd diskriminering, viser en ny undersøkelse.


Men då fleire lærarar og andre på skulen uttrykte bekymring, og eg til slutt blei henta ut av timen av ein lærar som gret fordi ho var så uroa for meg, så skjøna eg at eg måtte skjerpe meg om eg ikkje ville bli avslørt. Så eg beit tenna saman og haldt ut i nokon år til.

Som 16-åring flytta eg for å starte på vidaregåande. No visste eg godt kva homofili var, men hemmelegheita, skamma og frykta hadde bygd seg så opp med åra at eg aldri trudde eg kom til å fortelje det til nokon. Eg såg for meg at eg i framtida aldri kom til å ha ein kjærast eller få ein familie og at eg alltid måtte vere einsam og aleine på grunn av legninga mi.

Når det blei for tungt å bere og eg måtte få utløp for tristheta og kaoset av kjensler inni meg, sat eg åleine på rommet for å sjå youtube-videoar av gravferda til Prinsesse Diana og gret meg heilt tom.

Først det siste året på vidaregåande kom eg ut av skapet for dei andre på skulen. Kvar gong eg fortalde det knakk eg saman og enda opp i hulkegråt. Heldigvis hadde eg gode vener og eg opplevde ikkje ein einaste gong å få ei negativ tilbakemelding eller bli avvist. Eg er evig takknemleg for den støtta og kjærleiken eg fekk av dei rundt meg, børa som blei letta av skuldrene mine den gongen kan ikkje beskrivast. Likevel gjekk det enda nokre år før eg makta å fortelje det til foreldra mine, då hadde eg rokke å fylle 23.

Det er ulikt når folk oppdagar legninga eller identiteten sin. Nokon oppdagar det som vaksne, andre i tenåra og nokon allereie som born. Eg unner ingen å ha det så vondt og vanskeleg med seg sjølv som eg opplevde. Det er trist å tenke på at det er mange andre som også har hatt det slik og enda tristare å tenke på at det framleis er mange som har det slik i dag. Det å gå igjennom noko slikt åleine pregar ein i så stor grad at det for mange kan bli ei for stor bør.

Når er det passande at born lærer om legning og identitet? I mitt tilfelle så ville det ha gått fem år frå eg skjøna at eg forelska meg i jenter til eg starta på ungdomstrinnet. Det var fem ulidelege år, og enda hadde eg mange vonde år framfor meg. Eg håpar ingen foreldre der ute vil la borna sine vekse opp å vere så ulukkelege inni seg, ikkje for eit år, ikkje ein gong for ein einaste dag, om vi kan unngå det!


Stor respons etter at toppdommer sto fram som homofil: – Foreldre har takket på vegne av egne barn

Positive reaksjoner strømmer inn etter at fotballdommer Tom Harald Hagen gikk ut offentlig med at han er homofil. – Det varmer, sier han.


Eg meiner at born ikkje tar skade av å lære om at det finst folk med anna legning eller med anna identitet enn «norma» sjølv når dei er unge. Eg trur at ved å få denne kunnskapen tidleg så kan vi nå dei borna som treng det, slik at dei slepp å vere usikre og skamme seg over seg sjølv. Og minst like viktig så vil alle få kjennskap til dette temaet som unge slik at dei lettare aksepterer det om nokon andre er annleis.

Eg er overtydd om at vi får eit varmare, meir inkluderande og meir mangfaldig samfunn i framtida om vi lar borna få den mogelegheita.

-------------------------------------------

Har du noe på hjertet? Send innlegget ditt til meninger@smp.no.

Her finner du alt meningsstoffet på smp.no!